donderdag 30 november 2017

Verslag leesgroepbijeenkomst 29 november 2017 Zuivering/ Sofi Oksanen



Paranoia tussen de regels



“Aangrijpend en dramatisch.”  Zo werd Zuivering van Sofi Oksanen tijdens deze laatste bijeenkomst van 2017 omschreven. Iemand gewaagde zelfs van “kolossaal”. Om maar te benadrukken dat het boek van deze Finse bij alle aanwezigen een schokgolf had teweeggebracht die nog niet was gaan liggen.

Het verhaal speelt zich af in een tot de geschiedenisboeken verdrongen wereld. Hoofdpersoon is een oude vrouw in Estland die zich probeert te zuiveren van een schuld die nog dateert uit de tijd van de politieke zuiveringen na de Tweede Wereldoorlog. Een thema dat meteen voor een fijne discussie zorgde. Wanneer slaagde Aliide er in zich te zuiveren? Is ze daar welbeschouwd in geslaagd? Wanneer is je geweten eigenlijk schoon? Is de dood echt het ultieme reinigingsmiddel?

Zuivering wordt verteld in korte hoofdstukken, afwisselend vanuit meerdere  perspectieven, heen en weer springend tussen diverse tijdvakken. Deze vorm bleek voor niemand een onmogelijke hindernis, hoewel de aanhef bij sommigen eerder moeizaam verliep. Iedereen was het er evenwel over eens dat Oksanen er uitermate goed is in geslaagd die verschillende periodes nauw te verbinden en te laten zien hoe het heden ingehaald wordt door het verleden. Even sterk is dat in eenzelfde beweging werd aangetoond dat thema’s als verraad, schuld, trouw en schaamte niet tijdgebonden zijn, maar juist universeel en tijdloos. Tevens laat het boek zien tot welke vormen van kwaad de mens in staat is om het eigen vege lijf te redden. Daarvoor hanteert deze Finse een haast filmische stijl volgens de ene, terwijl anderen het eerder over een suggestieve verteltrant hadden die achteraf bewaarheid wordt.
    
Hoe dan ook is Zuivering een pakkend boek in een harde, weinig verbloemende taal. De paranoia is er voelbaar tussen de regels. Even tastbaar is het verdriet dat door Oksanen tot woorden wordt gekneed. Je voelt de radeloosheid van deze vrouwen die in de razernij hun houvast kwijt zijn, laverend tussen het redden van het vege lijf en het houden van een zuiver geweten. De leesgroep was het er dan ook roerend over eens : Zuivering is zo veel meer dan een roman die bol staat van spanning, onuitgesproken geheimen en diep schaamtevolle daden.


De volgende leesgroepbijeenkomst vindt plaats op woensdag 21 februari 2018 waar "Na de winter" van de Mexicaanse Guadalupe Nettel aan de beurt zal zijn.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten