vrijdag 2 maart 2012

Warholia : Marilyn Monroe

In het oeuvre van Andy Warhol zijn de ‘iconen’ van de jaren ’50 en ’60 alomtegenwoordig. Marilyn Monroe, bijvoorbeeld, was een van de eerste portretreeksen die hij maakte. Zo versterkt hij vlak na haar dood in 1962 (ja, ook dit jaar 50 jaar geleden) haar positie als icoon nog. Waarmee het beeld dat we van haar hebben nog meer los kwam te staan van de vrouw die ze was ?
Want hoe kennen we haar nu ? Als het naïeve blondje uit ‘Some like it hot’ en ‘Gentlemen prefer blondes’ ? Hoewel ze samen met haar idool Clark Gable en Motgomery Clift ook acteerde in ‘The misfits’ naar een scenario van haar toenmalige man Arthur Miller.
In zijn essay ‘Echt zien : literatuur in het mediatijdperk’ belicht de Nederlandse schrijver Bas Heijne een ander aspect van haar. Hij beschrijft een foto van haar terwijl ze leest en dan nog Ulysses (James Joyce) en ze is bijna op het einde... Google Ulysses en Monroe en u hebt hem (of kijk in een boek over haar). Eve Arnold, de fotografe vroeg haar vóór ze de foto nam, wat ze aan het lezen was :
‘Ze zei dat ze Ulysses in de auto had liggen en daar al een hele tijd in bezig was. Ze zei dat ze hield van de klank van de woorden en dat ze er voor zichzelf hardop uit voorlas terwijl ze haar best deed het te begrijpen – maar ze vond het erg moeilijk. Ze kon het niet lang aan één stuk lezen.’ (Bas Heijne, Echt zien, p. 19) Heijne merkt op : ‘Het gave gelaat van de actrice vertoont de afwezigheid van de echte lezer, de lege uitdrukking van iemand die ergens helemaal vol van is. (Heijne, p. 19).
Omdat ik zelf Ulysses (in vertaling) niet uitkreeg, was mijn nieuwsgierigheid gewekt. En in het boek dat in 2010 gepubliceerd werd met Monroe’s dagboekfragmenten, brieven en gedichten (‘Ik ben alleen’) staan nog meer foto’s met boeken (hoewel ze niet allemaal blijk geven van die ‘afwezigheid van de echte lezer’). En met schrijvers : Truman Capote, Carson McCullers, Karen Blixen. Blijkbaar kende ze ook Saul Bellow die later de Nobelprijs voor Literatuur won…
Monroe bezat ook een kleine bibliotheek met een 400-tal boeken. Achteraan in ‘Ik ben alleen’ is een kleine selectie opgenomen. Ze kende de klassiekers als John Milton en Gustave Flaubert, maar ze volgde ook wat er in haar tijd actueel was : John Steinbeck, Ernest Hemingway, Albert Camus. Uiteraard, zal u zeggen, ze wonnen de Nobelprijs. Maar wat denkt u van Samuel Beckett, Jack Kerouac en Ralph Ellison…?
Dus toch niet zo’n dom blondje ?

(JLV)

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen